Mediawijsheid. Wat houdt dat eigenlijk in?

Wat is mediawijsheid?

Je leerling komt via verschillende webpagina’s aan informatie over Willem van Oranje. Die informatie presenteert de leerling aan de hand van een PowerPoint presentatie aan de klas. Je leerling is mediawijs. Maar ben je er dan al? Wat houdt mediawijsheid eigenlijk precies in?

Digitale geletterdheid is één van de 21e eeuwse vaardigheden die we de leerling van nu willen meegeven op school. Mediawijsheid is daar onderdeel van. In de praktijk wil je met mediawijsheid drie dingen bereiken:

  1. leerlingen weten verschillende media te gebruiken om informatie te vinden;

  2. leerlingen weten verschillende media te gebruiken om hun kennis te presenteren;

  3. en leerlingen weten hoe ze veilig met media omgaan.

Gebruik van verschillende soorten informatiebronnen

In een wereld waarin bijna alles online te vinden is, is het belangrijk dat kinderen zelf leren waar ze moeten zoeken. Welke zoektermen moet je gebruiken? En welk soort websites kun je het beste gebruiken om direct antwoord op je vraag te vinden?

Naast websites waar informatie direct op te vinden is, kan er ook gebruik gemaakt worden van websites die een forum bieden voor specifieke vragen. Op een forum van dierenartsen bijvoorbeeld, kan een leerling gemakkelijk de vraag ‘welk deel van de lelie is giftig voor katten?’ stellen. Met een beetje geluk krijgt de leerling binnen een paar dagen antwoord. Maar ook Skype kan gebruikt worden als een leerling weet aan wie hij of zij specifieke informatie wil vragen. De leerling leert hierdoor informatie te vragen aan anderen.

Wil een leerling weten hoe lang je erover doet om met de trein van Amsterdam naar Parijs te reizen? Dan kan hij of zij bijvoorbeeld Google Maps gebruiken om een route uit te stippelen. Of de website van de Thalys gebruiken.

Bij de methode Faqta adviseren we om deze opzoekvaardigheid geïntegreerd aan te bieden binnen zo veel mogelijk vakgebieden. Als je bezig bent met het onderwerp bergketens en wilt weten waar de bergtoppen besneeuwd zijn, is het bijvoorbeeld geweldig om in plaats van de atlas gebruik te maken van de satellietweergave van Google Maps. En met de 360˚graden foto’s die Google Maps beschikbaar heeft, kunnen de leerlingen misschien wel een bergbeklimmer in volledige uitrusting spotten!

Media gebruiken bij het presenteren van kennis. Er zijn meer manieren om kennis te presenteren dan alleen met een PowerPoint of muurkrant. Prezi is bijvoorbeeld ook een hele leuke tool voor het maken van een presentatie. Het is heel handig als je overzicht wilt houden op hetgeen waar de presentatie over gaat. En doordat het een Engelstalige tool is, leren ze er ook nog wat woordjes Engels bij.

Maar het maken van een blog is natuurlijk ook een leuke manier om kennis en meningen letterlijk te delen. De kinderen leren informatie in hun eigen woorden op ‘papier’ te zetten, plaatjes erbij te zoeken, de blog te uploaden en te delen. En ze kunnen ook op elkaars blog reageren.

Een andere populaire en creatieve manier is het maken en delen van vlogs. Ook dat kan goed ingezet worden als presentatievorm. Een voordeel van het delen van blogs en vlogs is dat het sociale verbondenheid stimuleert. Faqta geeft in een kort filmpje 5 tips voor het maken van een vlog.

Edmodo is een platform waarop je veilig blogs en vlogs kunt delen met elkaar. Jij als leerkracht bent de beheerder van een organisatie, je klas bijvoorbeeld. Op het platform kunnen ze elkaars creaties zien. Er zijn natuurlijk tal van websites waarop je presentaties kunt delen. Voor een onderwijsomgeving is het echter belangrijk dat dat ook veilig kan. De volgende alinea gaat daarover.

‘Mediabewust’ handelen

Kinderen zijn tegenwoordig al heel snel heel handig in het gebruik van de tablet of de telefoon. Apps hebben ze vaak eerder gevonden dan wij. Waar wij ze echter bij moeten helpen, is beoordelen welke informatie je allemaal deelt en welke informatie betrouwbaar of onbetrouwbaar is.

Een forum kan heel handig zijn als je antwoord wilt op de eerder genoemde vraag over lelies en katten. Krijg je antwoord van een dierenarts die je terug kunt vinden op LinkedIn, of die op de website van een dierenkliniek staat? Dan is er een grote kans dat het gegeven antwoord klopt. Komt het antwoord van een kattenliefhebber die met de gebruikersnaam tijgertje2006 antwoordt? Dan kan het nooit kwaad om het antwoord te controleren met behulp van andere bronnen. Het is belangrijk dat leerlingen leren welke invloed de herkomst van een bron kan hebben op de betrouwbaarheid van de gevonden informatie.

Naast het bewust omgaan met gevonden informatie, is het belangrijk dat kinderen online bewust omgaan met de informatie die zij over zichzelf vrijgeven. Ze moeten weten wie er allemaal toegang hebben tot content die zij publiceren. Willen ze blogs of vlogs uploaden om te delen met klasgenoten? Dan is het belangrijk dat die content alleen toegankelijk is met een wachtwoord dat alleen de klasgenoten en leerkracht kennen.

Zorg dat je leerlingen ook weten waarom dit belangrijk is. Zonder een beveiligde omgeving kunnen wild vreemden namelijk jouw woorden of beelden stelen en voor iets anders gebruiken. “Je wilt toch ook niet dat iemand een foto van jou op een website zet en daaronder schrijft dat jij konijnenkeutels als snoepjes eet?!”

Vooral op gebied van mediabewust handelen is het belangrijk dat zowel leerkrachten als ouders op de hoogte zijn van hoe je verstandig met media omgaat. Wil je met je klas een aantal lessen besteden aan mediawijsheid? Het thema Magische Media van Faqta Wereld en Talent kun je via deze link een proeflicentie gratis aanvragen.

Heb je vragen? Of leuke les-tips voor jouw collega’s? Laat hieronder een berichtje achter!

Geen blog meer missen? Volg ons op Facebook!