Wat is LIST voor lezen?

LIST: Gerichte aandacht voor leesplezier, leesmotivatie en het leerproces

De LIST-methodiek gaat uit van leesplezier en leesmotivatie om van daaruit de leesvaardigheid te laten groeien. LIST staat voor Leesinterventie voor scholen met een totaalaanpak. In de klas denken leerlingen echter al snel dat het staat voor Lezen is top! omdat ze het zo gaan ervaren. In dit document leggen we eerst uit wat LIST inhoudt en vervolgens ontdek je hoe je dit in je onderwijs kunt integreren. 

Iedere leerling leest 25 boeken per jaar. Met plezier 

De kern van de LIST-methodiek is helder: iedere leerling leest minimaal 25 boeken per jaar, zelfgekozen, passend bij de leeftijd en het liefst net iets boven het leesniveau. In tegenstelling tot het vrijblijvende ‘vrij lezen’ is LIST een volwaardige les waarvoor structureel tijd op het rooster wordt ingeruimd. Deze leesactiviteit is dus niet bedoeld als opvuller voor wanneer er even tijd over is. Er is zeer gerichte aandacht voor lezen waarbij níet het kunnen lezen centraal staat, maar bovenal het leesplezier, de motivatie en het leerproces. En daardoor groeit de leesvaardigheid. 

Waarom traditioneel technisch lezen zijn doel voorbijschiet

Wat is het grote probleem met de traditionele manier van technisch leesonderwijs? Met het eindeloos flitsen van woorden, het zo snel mogelijk lezen van geïsoleerde woordrijtjes en het maken van invulbladen train je voornamelijk de lagere orde vaardigheden. Onderzoek toont aan dat zulke oefeningen zonder context maar zelden leiden tot échte, duurzame leesontwikkeling. 

Duurzame leesontwikkeling 

Wanneer het leesonderwijs op die traditionele manier is ingericht, zijn leerlingen uitsluitend bezig met het puur decoderen van letters en woorden. Dieper tekstbegrip en leesmotivatie komen in deze traditionele opzet nauwelijks aan bod, terwijl juist die twee componenten essentieel zijn voor blijvende vooruitgang. Plezier uit lezen halen moet bovenaan staan. Zodra een leerling de basis van de decodeervaardigheid beheerst, kan lezen zo een zelflerend proces worden waarbij ze graag leeskilometers maken met betekenisvolle, rijke boeken die hun nieuwsgierigheid prikkelen. 

De pijlers van de LIST-methodiek

Motivatie is de motor

Leerlingen kiezen zelf hun boeken. Er wordt veel tijd besteed aan boekpromotie. Leerlingen die gemotiveerd zijn, zijn bereid om de inspanning te leveren die nodig is om een moeilijke tekst te doorgronden.

Rijke teksten

Vanaf dag één dat leerlingen beginnen met lezen, staan samenhang en rijk taalgebruik in leesteksten, prentenboeken en jeugdliteratuur centraal. Dus géén losse invulwerkbladen meer of loze rijtjes woorden.

Convergent differentiëren

Iedereen leest mee en iedereen krijgt een kwalitatief sterk basisaanbod. Leerlingen die moeite hebben met lezen, krijgen geen makkelijkere teksten of boeken. Je biedt extra ondersteuning (bijvoorbeeld pre-teaching, re-teaching of tutorlezen) bij de verwerking. Zo spreek je hoge verwachtingen uit van iedere leerling.