De bouwstenen van literatuuronderwijs
Hoe je literatuuronderwijs inricht, bepaal je zelf. Er is geen vast stappenplan. Wel komen in de literatuur over leesonderwijs steeds dezelfde bouwstenen terug. Stichting Lezen noemt ze bijvoorbeeld op de site Lezen in het po: voorlezen, praten over boeken, boekkeuze, vrij lezen en een leescultuur op school.
Voorlezen
Met voorlezen laat je leerlingen op een laagdrempelige manier boeken ontdekken die ze zelf niet zo snel pakken. Jeugdliteratuur met rijke taal, een gedicht, een informatief boek. Je leest voor en praat vooraf en achteraf met je klas over het boek. Soms lees je alleen een fragment voor om leerlingen nieuwsgierig te maken naar de rest. Voorlezen hoort ook in de bovenbouw bij het rooster.
Dagelijks zelf lezen
Leerlingen worden betere lezers door veel te lezen in boeken die ze zelf kiezen. Dat vraagt een vaste, dagelijkse leestijd waarin lezen ook echt lezen is. Een schoolbrede aanpak zoals LIST (Leesinterventie voor Scholen met een Totaalaanpak) geeft daar structuur aan, met een gezamenlijke start, een leesmoment en een korte afsluiting. Lees meer over LIST
Praten over boeken
Praten over boeken helpt leerlingen ontdekken wat ze van een verhaal vinden. Je vraagt bijvoorbeeld wat leerlingen is opgevallen, wat ze mooi vonden en wat niet, wat ze moeilijk vonden en welke verbanden ze zagen. Er zijn geen foute antwoorden. Ook korte leesgesprekken met leerlingen over het boek dat ze lezen, horen hierbij.
Kennismaken met genres en literaire kenmerken
Verhalen, gedichten, strips, informatieve boeken, toneelteksten en spoken word: door variatie in genres ontwikkelen leerlingen hun identiteit als lezer. Ze ontdekken wat voor lezer ze zijn. Wat vinden ze leuk en wat minder? Tegelijk leren ze kijken naar hoe een tekst geschreven is. Wie vertelt het verhaal? Wat doet dit gedicht als je het hardop leest?
Hoe je deze bouwstenen in je week kunt verwerken, lees je op de pagina Hoe verwerk je literatuuronderwijs in je lesprogramma? [link sub 2]
De voordelen van literatuuronderwijs
Wie met plezier leest, leest meer. En wie meer leest, leest beter, krijgt meer zelfvertrouwen en pakt daardoor sneller weer een nieuw boek. Stichting Lezen noemt dat de positieve leesspiraal. Met literatuuronderwijs vergroot je ook de taal- en ervaringsbasis van je leerlingen. In boeken lezen ze woorden en zinnen die ze in gesprekken niet horen, en ontdekken ze werelden die ze nog niet kennen. En verhalen laten leerlingen iets leren over zichzelf en over anderen. Waarom dat werkt, lees je op de pagina Waarom literatuuronderwijs werkt voor leesplezier én leesvaardigheid.
